హైదరాబాద్లో ఫుట్ ఓవర్ బ్రిడ్జిలు ప్రజల భద్రత కోసం నిర్మిస్తున్నారా? లేక శిక్షించడానికా?
హైదరాబాద్ నగరంలో ట్రాఫిక్ రద్దీని తగ్గించడానికి యూ-టర్న్ల (U-turns) దూరాన్ని పెంచడం, రోడ్డు డివైడర్లను పూర్తిగా మూసివేయడం లాంటి చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. దీనివల్ల వాహనదారులకు ట్రాఫిక్ కష్టాలు తగ్గినా.. రోడ్డు దాటడం అనేది పాదచారులకు ఒక పెద్ద సవాలుగా మారింది.
పాదచారుల భద్రత కోసం ప్రభుత్వాలు లక్షలు, కోట్లు ఖర్చుపెట్టి ఫుట్ ఓవర్ బ్రిడ్జిలను (Foot Over Bridges - FOB) నిర్మిస్తున్నప్పటికీ, ఇవి ప్రజలకు పూర్తిగా ఉపయోగపడటం లేదు. దాదాపు రెండు అంతస్తుల ఎత్తు ఉండే ఈ బ్రిడ్జిలను ఎక్కలేక వృద్ధులు, గర్భిణీలు, చిన్నపిల్లలు, దివ్యాంగులు మరియు లగేజీతో ప్రయాణించేవారు తీవ్ర నరకయాతన అనుభవిస్తున్నారు.
1. అసలు సమస్య ఏమిటి?
కోట్లు వెచ్చించి నిర్మిస్తున్న ఈ వంతెనలను ప్రజలు ఎందుకు వాడుకోలేకపోతున్నారంటే:
- ✗
ఎత్తైన మెట్లు: బ్రిడ్జిలకు దాదాపు 30 నుండి 40 మెట్లు ఉంటున్నాయి. మోకాళ్ల నొప్పులు ఉన్న వృద్ధులు, బరువులు మోసుకెళ్లేవారు వీటిని ఎక్కలేక ఇబ్బంది పడుతున్నారు.
- ✗
లిఫ్టులు, ఎస్కలేటర్లు లేకపోవడం: బ్రిడ్జిలకు లిఫ్టులు లేవు. ఒకవేళ ఉన్నా, సరైన నిర్వహణ (Maintenance) లేక పని చేయడం లేదు.
- ✗
వీల్ చైర్ యాక్సెస్ కరువు: మెట్లకు ప్రత్యామ్నాయంగా ర్యాంప్లు (Ramps) లేకపోవడం వల్ల దివ్యాంగులు ప్రాణాలకు తెగించి ట్రాఫిక్ మధ్యలోనే రోడ్డు దాటాల్సి వస్తోంది.
- ✗
భద్రతా లోపాలు: రాత్రి వేళల్లో సరైన లైటింగ్, సీసీటీవీ కెమెరాలు లేకపోవడం వల్ల మహిళలకు ఇవి సురక్షితమైన మార్గాలుగా అనిపించడం లేదు.
2. చట్టాలు మరియు మార్గదర్శకాలు ఏం చెబుతున్నాయి?
ప్రభుత్వం ఏ నిర్మాణం చేపట్టినా, అది అందరికీ అందుబాటులో ఉండేలా చూడటం వారి చట్టబద్ధమైన బాధ్యత. ఫుట్ ఓవర్ బ్రిడ్జిల నిర్మాణానికి సంబంధించి ప్రధానంగా కింది చట్టాలు వర్తిస్తాయి:
అ) వికలాంగుల హక్కుల చట్టం, 2016 (RPwD Act, 2016):
- సెక్షన్ 41: రవాణా సదుపాయాలు మరియు రోడ్లు దాటే మార్గాలు దివ్యాంగులకు ఎలాంటి ఆటంకం లేకుండా (Barrier-free) ఉండాలి.
- సెక్షన్ 44 & 45: దివ్యాంగులకు అనుకూలంగా లేని ఏ ప్రభుత్వ నిర్మాణానికీ అనుమతులు మంజూరు చేయకూడదు. దీన్ని ఉల్లంఘిస్తే సెక్షన్ 89 కింద అధికారులపైనా జరిమానాలు విధిస్తారు.
ఆ) ఇండియన్ రోడ్స్ కాంగ్రెస్ మార్గదర్శకాలు (IRC: 103-2012):
పాదచారుల సదుపాయాల కోసం IRC రూపొందించిన ఈ గైడ్లైన్స్ ప్రకారం... ఫుట్ ఓవర్ బ్రిడ్జి నిర్మాణంలో మెట్లతో పాటు తప్పనిసరిగా ర్యాంప్ (Ramp) లేదా లిఫ్ట్/ఎస్కలేటర్ ఉండాలి.
ఇ) పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MoHUA) గైడ్లైన్స్ (2021):
కేంద్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన "Harmonised Guidelines and Standards for Universal Accessibility" ప్రకారం... పబ్లిక్ స్థలాల్లో అంధులకు, బధిరులకు దారి చూపేలా ప్రత్యేక నిర్మాణాలు తప్పనిసరి.
3. ఒక మోడల్ బ్రిడ్జిలో ఉండాల్సిన కనీస సదుపాయాలు
| సదుపాయం | ఎవరికి ఉపయోగం? | ఉండాల్సిన డిజైన్ / రూల్ |
|---|---|---|
| లిఫ్ట్ / ఎస్కలేటర్ | వృద్ధులు, గర్భిణీలు, దివ్యాంగులు | లిఫ్ట్ లోపల వీల్ చైర్ తిరిగేంత స్థలం ఉండాలి. వాయిస్ అనౌన్స్మెంట్ ఉండాలి. |
| ర్యాంప్ (Ramp) | వీల్ చైర్ వాడేవారు, సైక్లిస్టులు | 1:12 లేదా అంతకంటే తక్కువ వాలు (Gradient)తో, స్కిడ్-ఫ్రీ ఫ్లోరింగ్ ఉండాలి. |
| ట్యాక్టైల్ పేవింగ్ | అంధులు | అంధులకు దారి చూపేలా ఎత్తుపల్లాలు ఉండే ట్యాక్టైల్ టైల్స్ నేలపై వేయాలి. |
| హ్యాండ్ రెయిల్స్ | నడవడానికి ఇబ్బంది పడేవారు | మెట్లకు, ర్యాంప్లకు ఇరువైపులా రెండు వరుసల్లో పట్టుకోవడానికి పైపులు ఉండాలి. |
| లైటింగ్ & భద్రత | మహిళలు, పిల్లలు | 24 గంటలు వెలుతురు, సీసీటీవీ కెమెరాలు, పానిక్ బటన్ (SOS) ఉండాలి. |
4. చట్టాలు ఉన్నా ఎందుకు అమలు జరగడం లేదు?
- నిర్వహణ లోపం (Operation & Maintenance): బ్రిడ్జి నిర్మాణం పూర్తయిన తర్వాత కాంట్రాక్టర్ల పాత్ర ముగిసిపోతుంది. ఆ తర్వాత లిఫ్టులకు కరెంట్ బిల్లు కట్టకపోవడం, విడిభాగాలు చోరీకి గురవ్వడం వల్ల అవి నిరుపయోగంగా మారుతున్నాయి.
- సమన్వయ లోపం: మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (GHMC), ట్రాఫిక్ పోలీస్ మరియు విద్యుత్ శాఖల మధ్య సరైన కమ్యూనికేషన్ లేకపోవడం.
- ఆడిటింగ్ కరువు: ఒక పెద్ద భవనానికి 'ఫైర్ సేఫ్టీ ఆడిట్' ఎంత ముఖ్యమో, ఫుట్ ఓవర్ బ్రిడ్జిలకు 'యాక్సెసిబిలిటీ ఆడిట్' అంతే ముఖ్యం. కానీ ఇది క్రమం తప్పకుండా జరగడం లేదు.
5. తక్షణ పరిష్కారాలు ఏమిటి?
PPP మోడల్ (Public-Private Partnership): లిఫ్టుల నిర్వహణను ప్రైవేట్ సంస్థలకు అప్పగించి, ఆ బ్రిడ్జిపై అడ్వర్టైజ్మెంట్ల ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని వారికి ఇవ్వడం ద్వారా నిర్వహణ సమస్యను తీర్చవచ్చు.
యాప్ బేస్డ్ ఫిర్యాదులు (QR Codes): లిఫ్ట్ లేదా ఎస్కలేటర్ పనిచేయకపోతే ప్రజలు వెంటనే మున్సిపల్ అధికారులకు ఫిర్యాదు చేసేలా బ్రిడ్జిపై టోల్ ఫ్రీ నెంబర్ లేదా క్యూఆర్ కోడ్ (QR Code) బోర్డులు ఏర్పాటు చేయాలి.
ఆడిట్ తప్పనిసరి: ప్రతి ఆరు నెలలకోసారి స్వతంత్ర సంస్థలతో యాక్సెసిబిలిటీ ఆడిట్ చేయించి, లోపాలు ఉంటే కాంట్రాక్టర్పై కఠిన జరిమానాలు విధించాలి.
"ప్రతీ పౌరుడు సురక్షితంగా రోడ్డు దాటడానికి కావాల్సిన సదుపాయాలు కల్పించాలని చట్టాలు చెబుతున్నాయి. ఈ హక్కులను పకడ్బందీగా అమలు చేసి, సమాజంలోని ప్రతి ఒక్కరికీ "సమాన అవకాశాలు" కల్పించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వ యంత్రాంగంపై ఉంది."
Vamshi BTech
ఈ సమస్యపై మీ అభిప్రాయాన్ని ప్రభుత్వానికి చేరవేయండి!
హైదరాబాద్ నగరంలో మీరు లేదా మీ కుటుంబ సభ్యులు రోడ్డు దాటేటపుడు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారా?
ఈ ఆర్టికల్ను మీ సోషల్ మీడియాలో మరియు వాట్సాప్ గ్రూపుల్లో షేర్ చేయడం ద్వారా అధికారుల దృష్టికి వెళ్లేలా మద్దతు తెలపండి.